काठमाडौँ विगत केही दिनदेखि निरन्तर रूपमा परेको भारी वर्षाका कारण गण्डकी प्रदेशका बागलुङ र तनहुँ जिल्लाहरूमा आएको बाढी तथा पहिरोले जनधनको क्षति पुर्याएको छ।
बागलुङ जिल्लामा मात्रै अविरल वर्षापश्चात गएका विभिन्न पहिरोहरूमा परी हालसम्म १० जना नागरिकहरूको दुःखद निधन भएको छ भने अन्य एक जना व्यक्ति अझै बेपत्ता रहेका छन्। प्राप्त विवरणअनुसार पछिल्लो दुई दिनको अवधिमा यस प्राकृतिक विपद्ले जिल्लामा ठूलो मानवीय क्षति निम्त्याएको थियो, जसमा एक्लै आइतबार मात्रै नौ जनाले ज्यान गुमाएका थिए भने शनिबारको पहिरोमा परि एक जनाको मृत्यु भएको थियो।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय बागलुङका प्रमुख, प्रहरी उपरीक्षक फणिन्द्र प्रसाईंले दिएको जानकारीअनुसार आइतबार तमानखोला गाउँपालिकामा चार जनाको मृत्यु भएको थियो र एक जना बेपत्ता भएका थिए भने निसीखोला गाउँपालिकामा थप पाँच जनाको ज्यान गएको थियो।
तमानखोला गाउँपालिका–३ अन्तर्गत पर्ने धर्नासुक क्षेत्रमा गएको पहिरोले घर पुरिँदा ८० वर्षीय बुद्धिराज घर्ती र ६६ वर्षीया भीमदेवी घर्तीको मृत्यु भएको थियो। सोही स्थानमा गएको पहिरोले अन्य आठवटा घरहरू समेत पूर्ण रूपमा बगाएको छ। यसैगरी, तमानखोला गाउँपालिका–४ स्थित सन्तरमा पहिरोले घर पुर्दा ५० वर्षीय हस्तवीर श्रीपाली र ६५ वर्षीया उडिसरा श्रीपालीको मृत्यु भएको थियो भने हस्तवीरकी श्रीमती पहिरोमा परी बेपत्ता भएकी थिइन्।
यस्तै, निसीखोला गाउँपालिका–३ को जुग्जाखोलास्थित हदधारामा पहिरोले घर पुरिँदा एकै परिवारका चार जनाको प्राण गएको थियो। यसरी ज्यान गुमाउनेहरूमा ३६ वर्षीया श्यामकुमारी विक, उनका छोराहरू १३ वर्षीय मनोज, आठ वर्षीय मुकेश र तीन वर्षीय निशान विक रहेका थिए। यसैगरी, निसीखोला गाउँपालिका–६ रङ्गिलमा पहिरोले गोठ पुर्दा ५० वर्षीय सूर्यबहादुर घर्तीको मृत्यु भएको थियो भने त्यसअघि शनिबार ताराखोला गाउँपालिका–५ धस्मरमा पहिरोले घर पुर्दा ५९ वर्षीय मनबहादुर रोकाको निधन भएको थियो।
बागलुङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कृष्णप्रसाद आचार्यले दिएको जानकारीअनुसार घटना हुनुपूर्व जारी गरिएको पूर्वसूचना तथा अपनाइएको सतर्कताका कारण सम्भावित थप ठूलो मानवीय क्षति हुनबाट भने जोगिएको थियो। पहिरोबाट अत्यधिक प्रभावित बनेका ती दुर्गम क्षेत्रहरूमा उद्धार तथा राहत सामग्रीसहित नेपाली सेनाको हेलिकप्टर र सुरक्षा अधिकारीहरूको विशेष टोली तत्काल परिचालन गरिएको थियो।
यसैबीच, लगातारको वर्षाका कारण आएको बाढी र पहिरोले तनहुँ जिल्लाका छ वटा स्थानीय तहहरूलाई नराम्ररी प्रभावित पार्दै २४ वटा घरहरूमा क्षति पुर्याएको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालय तनहुँका प्रहरी नायब उपरीक्षक द्वारिकाप्रसाद घिमिरेले दिएको विवरणअनुसार व्यास नगरपालिकामा पाँच, म्याग्दे गाउँपालिकामा दुई, घिरिङ गाउँपालिकामा छ, ऋषिङ गाउँपालिकामा दुई, बन्दीपुर गाउँपालिकामा चार र भानु नगरपालिकामा पाँचवटा घरहरूमा क्षति पुगेको हो।
पहिरो तथा बाढीले जोखिममा परेका ती घरहरूमा बसोबास गर्दै आएका परिवारका सदस्यहरूलाई नेपाल प्रहरीको टोलीले सुरक्षित स्थानहरूमा स्थानान्तरण गरेको थियो। प्रहरीले हाल यस विपद्बाट भएको कुल क्षतिको विस्तृत विवरण सङ्कलन गर्ने कार्य गरिरहेको जनाएको छ। यसैक्रममा पहिरोका कारण व्यास नगरपालिका–१ स्थित एक राइस मिलमा समेत क्षति पुग्दा मिलभित्र राखिएको एक सय बोरा धान भिजेर नष्ट भएको थियो भने भिमाद नगरपालिका–६ मालेबगरमा एक वटा कुखुराफार्म र बङ्गुरको खोरसमेत बाढीले बगाएर लगेको थियो।
यसैगरी, तनहुँकै देवघाट गाउँपालिका–५ स्थित प्रसिद्ध धार्मिक स्थल सीता गुफा परिसरमा कालीगण्डकी नदीमा आएको बाढीले विभिन्न भौतिक संरचनाहरू तथा बहुमूल्य सामानहरू बगाएको छ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय तनहुँले जनाएअनुसार बाढीले सीता गुफा नजिकै रहेको शौचालय, बाथरुम, ठूलो ढुङ्गामा कलात्मक रूपमा कुँदिएको १०८ वटा शिवलिङ्गसहितको ओमकार मूर्ति, स्टोरका विभिन्न सामानहरू तथा ओढ्ने–ओछ्याउने सामग्रीहरू बगाएर पूर्ण रूपमा नष्ट गरेको छ।
घटनाको खबर प्राप्त हुनासाथ इलाका प्रहरी कार्यालय देवघाटबाट खटिएको प्रहरी टोली तत्कालै घटनास्थलमा पुगेको थियो। प्रहरीले बाढीले घेरेको सीता गुफा क्षेत्रबाट पूजाआजा गर्दै आएका ७६ वर्षीय पुजारी शिवानन्द गिरीलाई सकुशल उद्धार गरी सुरक्षित स्थानमा सारेको प्रहरी नायब उपरीक्षक घिमिरेले बताएका थिए।
